Uznanie zespołu Aspergera było jedną z największych zmian w praktyce diagnostycznej ostatnich lat. Ludzie z tym zespołem różnią się od osób z autyzmem, a jednocześnie pod pewnymi względami są do nich podobni.

Zobacz też: Szkoła dla autystów

Różnica obecnie uznawana za najistotniejszą dla definicji tego zaburzenia jest taka, że osoby z zespołem Aspergera w dzieciństwie nie wykazują opóźnienia ani w przyswajaniu języka, ani w żadnym innym aspekcie rozwoju intelektualnego.

Mimo to później nie różnią się znacząco w swoich natręctwach i w zaburzeniu funkcjonowania społecznego od wielu osób, u których opóźnienia te wystąpiły i u których zdiagnozowano autyzm przy ogólnie dobrym funkcjonowaniu.

Zespół Aspergera – diagnoza

Zdiagnozowanie zespołu Aspergera jest zazwyczaj możliwe znacznie później niż zdiagnozowanie autyzmu: w późnym dzieciństwie, w okresie dorastania albo nawet w wieku dorosłym. To oznacza, że we wczesnym rozwoju zaburzenie to jest łagodniejsze i może być niedostrzeżone. Jego skutki na ogół nie są jednak łagodne i z wiekiem stają się coraz wyraźniejsze. W istocie trudności doświadczane przez osoby z zespołem Aspergera mogą być naprawdę niełatwe do zniesienia. Ich problemy z komunikacją społeczną są szczególnie wyraźne w kontaktach z rówieśnikami i rosną, gdy oczekiwania i potrzeby stają się z wiekiem coraz większe.

Ich zaabsorbowanie czymś i ściśle ograniczone zainteresowania znacznie bardziej rzucają się w oczy poza domem. Rodzice mogą przez wiele lat nie szukać pomocy jeśli dziecko jest intelektualnie rozwinięte ponad swój wiek. Później przyznają, że ich dziecko było obojętne wobec innych dzieci i porozumiewał się z dorosłymi, z którymi rozmawiał używając zupełnie niedziecięcego słownictwa. Te obserwacje świadczą natomiast o tym, że ani przyswajanie języka, ani rozwój społeczny nie przebiegały u dziecka normalnie.

Eksperci nie są zgodni co do tego, czy zespół Aspergera i autyzm powinny być postrzegane jako odrębne kategorie diagnostyczne. Wydaje się jednak, że większość jest skłonna uznać je za dwa warianty tego samego w gruncie rzeczy zaburzenia rozwojowego, przy czym autyzm stanowiłby jego dotkliwszą formę, wykrywalną we wcześniejszym wieku. W praktyce wielu klinicystów mówi o zespole Aspergera w odniesieniu do osób, które mówią płynnie i nie są społecznie wyobcowane, choć ich zachowania społeczne można określić jako dziwne.

Do tej kategorii zalicza się ludzi o bardzo różnym poziomie inteligencji; w wypadku niektórych osób o naprawdę wysokich zdolnościach intelektualnych możliwa jest nawet błyskotliwa kariera naukowa. Niełatwo to zrozumieć. Trzeba bowiem pamiętać o tym, że wysoka inteligencja niebywale zmienia przejawy zaburzenia i może maskować wynikające z niego problemy. Niska inteligencja zaś, czy wręcz upośledzenie umysłowe ograniczają możliwość takiej kompensacji.